Toolbox DGSG / Beleid / Lachgas

Lachgas

Wat is lachgas?
Lachgas wordt door tandartsen en dokters gebruikt als kortwerkende pijnstiller. Daarnaast wordt lachgas ook gebruikt als drijfgas voor slagroomspuiten. Het lachgas zit dan samengeperst in patronen. Voor recreatief gebruik wordt het gas eerst met een slagroomspuit of een speciaal apparaatje (cracker) in een ballon gespoten. Vervolgens wordt het gas via de ballon in- en uitgeademd.

Door wie gebruikt?
Onderzoek uit 2016 laat zien dat 8% van de scholieren van 12-16 jaar wel eens lachgas heeft geprobeerd. Lachgas is gemakkelijk en legaal verkrijgbaar, waardoor het als een relatief onschuldig middel wordt gezien.

Effecten
Er bestaat nog onduidelijkheid over de mate waarin en bij welke dosering lachgas schadelijk kan zijn. Tot op heden lijken de risico’s bij matig gebruik mee te vallen. Wel is het zo dat hoe vaker er gebruikt wordt, hoe groter de kans is op klachten. Klachten die kunnen optreden door het gebruik van lachgas zijn:
  • hoofdpijn
  • duizeligheid
  • verwardheid
  • misselijkheid
  • tintelingen
  • verdoofd gevoel in handen en voeten
  • flauwvallen en gevoelens van onrust en angst.
Daarnaast kan een combinatie met andere genotmiddelen onvoorspelbaar en riskant zijn, en kan gebruik tijdens een verkoudheid lijden tot blijvende gehoorschade.
De invloed op het puberbrein is nog onbekend. Aangezien de hersenen van jongeren nog in ontwikkeling zijn, is voorzichtigheid geboden. Daarom wordt gebruik afgeraden.

Voorlichting aan leerlingen en ouders
Algemene voorlichting aan leerlingen over lachgas wordt afgeraden. Immers, de meeste jongeren (92%-95%) gebruiken geen lachgas. De kans is aanwezig dat lessen de nieuwsgierigheid prikkelen van leerlingen die het middel nog nooit gebruikt hebben. Dit averechtse effect is ongewenst. Wel kun je als preventiewerker het gesprek aangaan met leerlingen die lachgas hebben gebruikt.
Voorlichting aan ouders tijdens ouderavonden kan wel zinvol zijn. Er hoeft geen speciale ouderavond over lachgas georganiseerd te worden, maar tijdens ouderavonden over tabak, alcohol en drugs kan ook aandacht worden besteed aan lachgas. Ouders kunnen tijdens de ouderavond tips krijgen hoe het gesprek aan te gaan met hun kind over lachgas.

Signalen van gebruik
Als preventiewerker kun je een rol spelen bij het adviseren van scholen op het gebied van lachgas, wat ze wel en wat ze niet moeten doen en hoe ze het gesprek aan moeten gaan met leerlingen. Het is raadzaam voor scholen om lachgas op te nemen in hun schoolbeleid. 

Materialen
Om scholen te ondersteunen bij het onderwerp lachgas, hebben we een kleine toolkit gemaakt. De toolkit bestaat uit een factsheet voor docenten, een factsheet voor ouders, een PowerPoint presentatie voor een ouderavond en een filmpje voor ouders. Je vindt de toolkit hier.
De factsheets voor docenten en ouders zijn ook te downloaden in de webwinkel op trimbos.nl. Een printversie van de factsheet voor ouders is daarnaast te bestellen in een bundel van 50 stuks.